Gezondheidszorg

Mensen die de Nederlandse taal niet machtig zijn en zorg nodig hebben, zijn zelf verantwoordelijk voor het oplossen van die taalbarrière. Met die redenering schafte minister Schippers 1 januari 2012 de tolkenvergoeding af.

De kosten voor de inzet van een professionele tolk worden dus niet meer vergoed door de overheid. Maar er zijn uitzonderingen. Tolkdiensten voor asielzoekers met een zorgpas worden nog wel volledig vergoed door de overheid. CoMensha heeft in samenwerking met het ministerie van VWS het ‘administratiepunt tolken voor ambulante slachtoffers van mensenhandel’ ingesteld. Hier kunnen zorgverleners vergoeding vragen voor de kosten die zij maken wanneer zij een tolk inhuren voor slachtoffers van mensenhandel die ambulante hulp krijgen. Verder is er ook een uitzondering gemaakt voor de inzet van tolkdiensten in de vrouwenopvang. Dit vanuit het oogpunt van bescherming van verblijfsgegevens. De inzet van tolkdiensten wordt daar financieel gecompenseerd via de decentralisatie-uitkering vrouwenopvang.

Toch worden er natuurlijk voor alle denkbare gesprekken met anderstaligen binnen de gezondheidszorg nog steeds tolken ingezet. Slechtnieuwsgesprekken, taboegesprekken en het verkrijgen van geïnformeerde toestemming voor een behandeling zijn hier goede voorbeelden van. Toch blijkt uit een recent onderzoek ‘Noodzaak en omvang van de inzet van tolken in de zorg’ van Nivel dat er maar bij één op de drie patiënten/cliënten waar een tolk noodzakelijk is ook daadwerkelijk een tolk wordt ingezet.

Het niet inzetten van een professionele tolk ondanks dat deze wel noodzakelijk wordt geacht, heeft vaak een negatief effect op de zorgkwaliteit en resulteert dikwijls in extra zorggebruik. Een zorgverlener moet immers op basis van de juiste informatie een diagnose kunnen stellen en een behandelingsvoorstel doen. Daar komt bij dat anderstaligen patiënten/cliënten moeten kunnen begrijpen wat een behandeling inhoudt, wat eventuele risico’s zijn en wat er van hem/haar wordt verwacht.

Goede communicatie tussen patiënt en zorgverlener is één van de basisvoorwaarden voor het leveren van veilige en effectieve zorg. Het inschakelen van tolken in de zorg kan voor anderstaligen van levensbelang zijn. Wettelijk is de zorgverlener verplicht om de hulp in te roepen van iemand die de taal van de patiënt spreekt.